Ermeni ve Rusların Van ve Bayezid'de yaptıkları mezâlimden kurtulabilenlerin ifadelerinden bazıları: Osmanlı Devleti'nin rahat, huzur ve emniyyet isteğine karşı Ermeniler fesatçılığı sürdürerek ezelî emellerini gerçekleştirmek için Van, Erzurum, Bitlis, Diyarbakır civarında kurdukları Taşnaksutyun Cemiyeti, Diyarbakır civarında Hınçakyan Cemiyeti, Diyarbakır civarında ve Arminak Cemiyeti adlarında üç cemiyetle birçok çeteler teşkil etmişlerdi. Müslüman kızların bekaretlerini izale etmişler, birçok hamile kadınların karınlarını bıçakla yırtarak yavrularını çıkarıp öldürmüşler; birçok kadınların memelerini, dudaklarını, burun ve kulaklarını kesip öldürmüşler, ahalinin gözlerini kızmış şişlerle çıkarıp, bir hayli işkenceden sonra öldürmüşler, küçük küçük çocukları, anne ve babalarının gözleri önünde sıcak su içinde kaynatıp, anne ve babalarına yedirdikden sonra onları da öldürmüşler, yer altında İslâm hanelerine açdıkları lağımlar vasıtasıyla İslâm hanelerini bombalamışlardır. Bayezid'de; Kurban Bayramı'nın birinci günü, İslâmlar camide ve bayramlaşmada bulundukları sırada, İslâmları esir almışlar, görülmemiş vahşette katliam yapmış, üç yaşından on yaşına kadar çocukları kolları bağlı olarak beraberlerinde gezdirdikden sonra ot yığını üzerine oturtup üzerlerine de gazyağı döküp yakmışlardı. Bayezid'de on beş bin neferden on dört bini öldürülmüş, beş yüzü esir edilmiş ve beş yüzü ise zorluk ve sefâlet içinde, ekmeğe muhtaç olarak buralara iltica etmişlerdir.
DH. ŞFR, 55/327 Bâb‑ı Âlî Dâhiliye Nezâreti Emniyet‑i Umûmiye Müdîriyeti Umûmî Husûsî 71 Şifre İzmit Mutasarrıflığna Gerek Bursa vilâyetinin ve gerek İzmit'in körfez sevâhiline karîb mevâki´de Ermeni çetelerinin onbeş-yirmi kişilik kuvvetlerle kurâ-yı İslâmiyye'ye tecâvüz eylediği haber alınmakdadır. Bursa vilâyeti dâhilinde Ermeni çetelerinin behemehâl tenkîli lüzûm‑ı kat´îsi vilâyete teblîğ edilmiş olduğundan jandarma alay kumandanının hemen vak´a mahallerine i´zâmıyla livâ dâhilindeki çetelerin her halde şu bir hafta zarfında sûret‑i kat´iyyede tenkîlleri sûret‑i kat´iyyede ve ehemmiyetle matlûb ve manzûrdur. 16 Ağustos 1331 Nâzır (İmza)
Yorumlar
Yorum Gönder